Het verschil zit in de motor, niet in het merk
Een ventilator met DC-motor verbruikt op de laagste stand vaak maar 2 tot 5 watt en op de hoogste stand gemiddeld 19 tot 30 watt, terwijl een vergelijkbaar model met AC-motor op de hoogste stand al snel 50 tot 80 watt vraagt. Dat verschil loopt op tot 40 à 70 procent minder stroomverbruik voor DC, met de grootste besparing op de lagere, vaakst gebruikte standen. Voor wie de ventilator dagelijks meerdere uren laat draaien, telt dat verschil op over een heel seizoen.
Een DC-motor (gelijkstroom) regelt de snelheid elektronisch en in kleinere stappen, waardoor hij minder energie verspilt aan warmte en trilling dan een AC-motor (wisselstroom) die doorgaans met een beperkt aantal vaste standen werkt. Dat verklaart ook waarom DC-modellen vaak stiller zijn: een stabielere aandrijving betekent minder mechanisch geluid, vooral op de tussenliggende standen. Meer over dat verband tussen motor en geluid leest u in ventilator geluid in dB: hoe stil is stil.
Een DC-model kost doorgaans meer in aanschaf dan een vergelijkbaar AC-model. Om in te schatten of dat zich terugverdient, telt vooral hoe vaak en hoe lang u de ventilator gebruikt: bij incidenteel gebruik van een paar uur per week blijft het verschil in energiekosten beperkt, maar bij dagelijks gebruik gedurende een warme periode van meerdere maanden loopt de besparing op. Een gedetailleerde berekening van het jaarlijkse stroomverbruik van een staande ventilator vindt u in staande ventilator stroomverbruik, en de volledige vergelijking tussen beide motortypen — inclusief prijsindicaties en levensduur — staat in DC- versus AC-ventilator.
Laat een AC-ventilator op vol vermogen (circa 70 watt) acht uur per dag draaien gedurende drie zomermaanden, dan komt dat neer op ongeveer 50 kWh. Een vergelijkbaar DC-model dat op zijn hoogste stand 25 watt vraagt, verbruikt in dezelfde periode nog geen 18 kWh — een verschil van ruim 30 kWh per seizoen. Tegen een gemiddeld stroomtarief loopt dat op tot een besparing van enkele tientallen euro's per jaar, wat de meerprijs van een DC-model bij intensief gebruik binnen een paar seizoenen kan compenseren. Bij een paar uur gebruik per week is het verschil in absolute euro's uiteraard veel kleiner.
Een DC-motor met elektronische snelheidsregeling bevat meer elektronica dan een eenvoudige AC-motor, wat bij een defect vaak neerkomt op vervangen van de hele module in plaats van een eenvoudige reparatie. Bij een goedkope AC-ventilator is dat risico kleiner, maar staat daar een hoger structureel verbruik tegenover zolang het apparaat wel werkt. Voor de meeste huishoudens weegt de besparing op de energierekening zwaarder dan dit iets hogere reparatierisico, maar het is een reëel verschil om mee te wegen als u de ventilator jarenlang wilt gebruiken.
Ventilator of airco: wat kost minder stroom
Zelfs de minst zuinige ventilator verbruikt een fractie van wat een airco nodig heeft, simpelweg omdat een ventilator lucht verplaatst en een airco de lucht daadwerkelijk afkoelt en ontvocht. Dat maakt een ventilator vrijwel altijd de goedkopere optie in energiekosten, al is het comfort niet hetzelfde bij extreme hitte. Wilt u de kosten van beide opties naast elkaar zien voor uw eigen situatie, gebruik dan de rekentool op /ventilator-vs-airco-kosten/. Een inhoudelijke vergelijking van wanneer een ventilator volstaat en wanneer een airco nodig is, staat in ventilator versus airco.
